Koelkast koelt niet meer: oorzaken en oplossingen

Je opent de koelkast en merkt dat je producten niet meer koud zijn. Of je ziet dat de temperatuur langzaam oploopt terwijl de koelkast gewoon aanstaat. Een koelkast die niet meer koelt is niet alleen vervelend, maar kan ook leiden tot voedselverspilling en gezondheidsrisico’s. Gelukkig kun je de oorzaak vaak zelf achterhalen en soms zelfs verhelpen. In dit artikel bespreken we de meest voorkomende redenen waarom een koelkast niet meer koelt en wat je eraan kunt doen.

Hoe werkt een koelkast?

Een koelkast ontrekt warmte aan de binnenkant en voert die af via de condensor aan de achterkant. Dit gebeurt met behulp van een compressor die koelvloeistof door een gesloten systeem pompt. De koelvloeistof verdampt in de koelkast (en neemt daarbij warmte op) en condenseert weer aan de achterkant (en geeft warmte af). Als er iets misgaat in dit proces, stopt de koelkast met koelen.

Temperatuur verkeerd ingesteld

Hoe herken je het?

De koelkast draait wel, maar de temperatuur is hoger dan verwacht. Producten zijn niet koud genoeg of bederven sneller dan normaal.

Hoe los je het op?

Controleer de thermostaat. De ideale temperatuur voor een koelkast is 4 °C. Soms wordt de thermostaatknop per ongeluk verschoven, bijvoorbeeld bij het schoonmaken of bij het plaatsen van grote producten. Stel de temperatuur opnieuw in en wacht 24 uur om te zien of de koelkast weer goed koelt. Gebruik eventueel een losse thermometer om de werkelijke temperatuur te controleren.

Koelkast te vol of verkeerd ingeruimd

Hoe herken je het?

Sommige plekken in de koelkast zijn kouder dan andere, of producten achterin zijn bevroren terwijl de voorkant te warm is.

Hoe los je het op?

Een overvolle koelkast belemmert de luchtcirculatie. De koude lucht moet vrij kunnen stromen om de temperatuur gelijkmatig te houden. Zorg dat je de ventilatieopeningen aan de achterkant van de binnenwand niet blokkeert met producten. Laat ook wat ruimte tussen de items. Een te lege koelkast is overigens ook minder efficiënt: de producten helpen mee om de koude vast te houden.

Vuile condensor

Hoe herken je het?

De koelkast voelt warm aan de achterkant, de compressor draait langer dan normaal of slaat vaker aan, en de koelkast koelt minder goed dan voorheen.

Wat is de oorzaak?

De condensor (het rooster of de spiraal aan de achterkant van de koelkast) geeft warmte af. Als deze bedekt is met stof, vuil of huisdierenharen, kan de warmte niet goed weg en moet de compressor harder werken. In ernstige gevallen koelt de koelkast niet meer voldoende.

Hoe los je het op?

Trek de koelkast voorzichtig van de muur en stofzuig of borstel de condensor schoon. Doe dit minstens één keer per jaar, of vaker als je huisdieren hebt. Zorg er ook voor dat er altijd minimaal 5 tot 10 cm ruimte zit tussen de achterkant van de koelkast en de muur, zodat de warmte goed kan worden afgevoerd.

Deurrubber sluit niet goed af

Hoe herken je het?

De koelkast voelt vochtig van binnen, er vormt zich veel condens of ijs, en de compressor draait bijna continu. Soms voel je koude lucht langs de deurrand ontsnappen.

Hoe los je het op?

Test de deurrubber door een vel papier tussen de deur en de koelkast te klemmen. Als je het papier er makkelijk uit kunt trekken, sluit de rubber niet goed meer af. Reinig de deurrubber eerst grondig met een sopje van warm water en een beetje afwasmiddel. Vuil en vetresten kunnen de afdichting verminderen. Is de rubber verhard, gescheurd of vervormd? Dan moet je hem vervangen. Een nieuwe deurrubber bestel je bij de fabrikant of een witgoedspeciaalzaak.

IJsvorming op de achterwand

Hoe herken je het?

Er zit een dikke laag ijs of rijp op de binnenwand van de koelkast. De koelkast koelt ongelijkmatig: sommige producten bevriezen terwijl andere niet koud genoeg worden.

Wat is de oorzaak?

Een dunne laag rijp op de achterwand is normaal en ontdooit vanzelf. Maar een dikke ijslaag wijst op een probleem. Mogelijke oorzaken zijn een verstopt afvoergaatje (waardoor ontdooiwater niet kan wegstromen en bevriest), een defecte ontdooitimer of ontdooiverwarming, of een deurrubber die niet goed afsluit waardoor er continu vochtige lucht binnenkomt.

Hoe los je het op?

Schakel de koelkast uit en laat het ijs volledig ontdooien. Maak vervolgens het afvoergaatje schoon met een wattenstaafje of prikker. Zet de koelkast weer aan en controleer na een paar dagen of het ijs terugkomt. Is dat het geval, dan is er mogelijk een defect aan de ontdooiverwarming of de thermostaat en is een monteur nodig.

Defecte compressor

Hoe herken je het?

De koelkast maakt geen enkel geluid meer (je hoort het zachte brommen van de compressor niet meer), of de compressor slaat steeds aan en uit. De koelkast is aan de binnenkant op kamertemperatuur.

Wat is de oorzaak?

De compressor is het hart van de koelkast. Als deze defect raakt, kan het koelsysteem de warmte niet meer afvoeren. Dit kan komen door slijtage na jarenlang gebruik, een elektrisch defect of een lek in het koelsysteem.

Hoe los je het op?

Een defecte compressor repareren of vervangen is een klus voor een monteur. De kosten zijn vaak hoog: reken op 200 tot 400 euro inclusief arbeidsloon. Bij een oudere koelkast is het daarom verstandig om de reparatiekosten af te wegen tegen de aanschaf van een nieuw apparaat.

Lek in het koelsysteem

Als er koelvloeistof weglekt uit het gesloten systeem, kan de koelkast de temperatuur niet meer op peil houden. Een lek herken je soms aan een chemische of zoete geur, een sissend geluid, of olieachtige vlekken aan de achterkant of onderkant van de koelkast. Dit is een serieus probleem dat alleen door een gecertificeerde monteur verholpen kan worden. Reparatie is kostbaar en bij oudere apparaten vaak niet meer rendabel.

Koelkast staat op een verkeerde plek

De omgeving heeft invloed op de koelprestatie. Een koelkast die vlak naast een oven, radiator of in direct zonlicht staat, moet harder werken om dezelfde temperatuur te bereiken. In een onverwarmde garage of schuur kan de koelkast in de winter juist te weinig koelen, omdat de omgevingstemperatuur onder het werkbereik van de thermostaat zakt en de compressor niet aanslaat. Plaats je koelkast op een koele, droge plek uit de buurt van warmtebronnen en zorg voor voldoende ventilatie rondom het apparaat.

Stroom- of elektriciteitsprobleem

Soms is de oorzaak simpeler dan je denkt. Controleer of de stekker goed in het stopcontact zit en of het stopcontact werkt (test het met een ander apparaat). Check ook de zekering in de meterkast. Na een stroomstoring kan het even duren voordat de koelkast weer op temperatuur is. Een verlengsnoer kan onvoldoende stroom leveren voor een koelkast; sluit het apparaat bij voorkeur direct aan op een wandcontactdoos.

Wat kun je zelf doen als je koelkast niet meer koelt?

• Controleer de thermostaat: staat de temperatuur op circa 4 °C?
• Controleer de stekker en zekering: zit alles goed aangesloten en staat de zekering aan?
• Kijk naar de deurrubber: sluit de deur goed? Doe de papiertest.
• Reinig de condensor: stofzuig de achterkant van het apparaat.
• Maak het afvoergaatje schoon: een verstopt gaatje veroorzaakt ijsvorming die de koeling beïnvloedt.
• Controleer de luchtcirculatie: staan er producten tegen de ventilatieopeningen?
• Luister naar de compressor: hoor je het gebruikelijke brommen? Geen geluid kan wijzen op een defecte compressor.

Wanneer moet je een monteur bellen?

Heb je de thermostaat gecontroleerd, de condensor schoongemaakt, de deurrubber getest en het afvoergaatje gereinigd, maar koelt de koelkast nog steeds niet? Dan is er waarschijnlijk een technisch defect aan de compressor, het koelsysteem of de ontdooiverwarming. Schakel in dat geval een monteur in. Is de reparatie duurder dan de koelkast waard is, dan is vervanging vaak de verstandigste keuze. Bekijk in dat geval het complete koelkastassortiment. Van compacte tafelmodellen tot ruime Amerikaanse koelkasten: er is altijd een model dat past bij jouw keuken en budget.

Veelgestelde vragen over een koelkast die niet meer koelt

Waarom koelt mijn koelkast niet meer maar werkt de vriezer wel?

Bij een koelvriescombinatie wordt de koude lucht vaak vanuit de vriezer naar het koelgedeelte geblazen via een ventilator en klep. Als de ventilator defect is, de luchtklep vastzit of de luchtkanalen geblokkeerd zijn door ijs, komt de koude lucht niet meer in het koelgedeelte terwijl de vriezer normaal blijft werken. Controleer of je ijs ziet rondom het luchtkanaal en ontdooi de koelkast volledig. Helpt dat niet, schakel dan een monteur in.

Hoe lang duurt het voordat een koelkast op temperatuur is?

Een koelkast heeft na het inschakelen gemiddeld 4 tot 12 uur nodig om de ingestelde temperatuur te bereiken. Na een stroomstoring of na het ontdooien kan het ook enkele uren duren voordat het apparaat weer volledig koelt. Houd de deur in die periode zo veel mogelijk dicht.

Is een koelkast die niet koelt gevaarlijk?

Een koelkast die niet koelt is niet direct gevaarlijk, maar bederfelijke voedingsmiddelen zoals vlees, vis, zuivel en kant-en-klaarmaaltijden worden bij een temperatuur boven 7 °C snel onveilig. Gooi bederfelijke producten weg als de koelkast langer dan twee uur boven 7 °C is geweest.

Kan ik mijn koelkast zelf repareren?

Eenvoudige problemen zoals een verkeerde temperatuurinstelling, een vuile condensor, een verstopt afvoergaatje of een versleten deurrubber kun je zelf verhelpen. Problemen met de compressor, het koelsysteem of de elektronica laat je beter over aan een monteur.

Hoe oud mag een koelkast zijn voordat vervanging loont?

Een koelkast gaat gemiddeld 10 tot 15 jaar mee. Is je koelkast ouder dan 10 jaar en heeft hij een dure reparatie nodig, dan is vervanging vaak voordeliger. Nieuwere modellen zijn bovendien zuiniger, wat je maandelijks bespaart op de energierekening.

Mijn koelkast maakt een luid geluid maar koelt niet. Wat is er aan de hand?

Een luid brommend of zoemend geluid in combinatie met slechte koeling wijst vaak op een compressor die moeite heeft om te werken. Dit kan komen door een vuile condensor, een te warme omgeving of een defect aan de compressor zelf. Reinig eerst de condensor en controleer de omgevingstemperatuur. Blijft het probleem bestaan, schakel dan een monteur in.

Waarom koelt mijn nieuwe koelkast niet goed?

Een nieuwe koelkast heeft na installatie enkele uren nodig om op temperatuur te komen. Laat het apparaat na het plaatsen minimaal 4 uur staan voordat je producten erin zet. Staat de koelkast na 24 uur nog steeds niet op temperatuur, controleer dan of de thermostaat goed is ingesteld, de deuren goed sluiten en er voldoende ruimte is achter het apparaat voor ventilatie.